Đã qua rồi cái thời một bức ảnh "giả" trên internet dễ dàng được phát hiện, thường chỉ là một bức ảnh được Photoshop tệ hại. Giờ đây, chúng ta đang chìm đắm trong một biển video do AI tạo và deepfake, từ những quảng cáo của người nổi tiếng giả mạo đến tin tức thiên tai sai sự thật. Công nghệ mới nhất đã trở nên thông minh một cách đáng lo ngại trong việc xóa nhòa ranh giới giữa thực tế và hư cấu, khiến việc phân biệt điều gì là thật gần như không thể.
Và tình hình đang leo thang nhanh chóng. Sora của OpenAI đã và đang làm vẩn đục nguồn nước, nhưng giờ đây, "ứng dụng mạng xã hội" lan truyền của nó, Sora 2, là xu hướng nóng nhất — và gây hiểu lầm nhất — trên internet. Đây là một nguồn cấp dữ liệu kiểu TikTok nơi mọi thứ đều là giả 100%. Tác giả này đã gọi nó là một "giấc mơ sốt deepfake" và có lý do chính đáng. Nền tảng này không ngừng cải thiện trong việc làm cho hư cấu trông giống thật, với những rủi ro đáng kể trong thế giới thực.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc phân biệt đâu là thật và đâu là AI, bạn không đơn độc. Dưới đây là một số mẹo hữu ích có thể giúp bạn loại bỏ nhiễu loạn để tìm ra sự thật đằng sau mỗi sáng tạo lấy cảm hứng từ AI.
Quan điểm của chuyên gia AI về video Sora
Từ góc độ kỹ thuật, video Sora rất ấn tượng so với các đối thủ cạnh tranh như Midjourney V1 và Google Veo 3. Chúng có độ phân giải cao, âm thanh đồng bộ và khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc. Tính năng phổ biến nhất của Sora, được mệnh danh là "cameo," cho phép bạn sử dụng hình ảnh của người khác và chèn họ vào hầu hết mọi cảnh do AI tạo. Đây là một công cụ ấn tượng, tạo ra những video chân thực đến đáng sợ.
Đó là lý do tại sao rất nhiều chuyên gia lo ngại về Sora. Ứng dụng này giúp bất kỳ ai cũng có thể tạo ra các deepfake nguy hiểm, lan truyền thông tin sai lệch và xóa nhòa ranh giới giữa thực và ảo một cách dễ dàng hơn. Các nhân vật của công chúng và người nổi tiếng đặc biệt dễ bị tổn thương bởi những deepfake này, và các nghiệp đoàn như SAG-AFTRA đã thúc đẩy OpenAI để tăng cường các biện pháp bảo vệ.
Việc xác định nội dung AI là một thách thức không ngừng đối với các công ty công nghệ, nền tảng mạng xã hội và tất cả mọi người khác. Nhưng không phải là hoàn toàn vô vọng. Dưới đây là một số điều cần chú ý để xác định liệu một video có được tạo bằng Sora hay không.
Tìm kiếm dấu watermark của Sora
Mọi video được tạo trên ứng dụng Sora iOS đều có dấu watermark khi bạn tải xuống. Đó là logo Sora màu trắng — một biểu tượng đám mây — di chuyển xung quanh các cạnh của video. Nó tương tự như cách video TikTok được đánh dấu watermark. Đánh dấu watermark là một trong những cách lớn nhất mà các công ty AI có thể giúp chúng ta phát hiện nội dung do AI tạo ra bằng mắt thường. Mô hình Gemini "nano banana" của Google tự động đánh dấu watermark cho hình ảnh của nó. Dấu watermark rất hữu ích vì chúng là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy nội dung được tạo ra với sự trợ giúp của AI.
Nhưng dấu watermark không hoàn hảo. Thứ nhất, nếu dấu watermark tĩnh (không di chuyển), nó có thể dễ dàng bị cắt bỏ. Ngay cả đối với các watermark di chuyển như của Sora, vẫn có những ứng dụng được thiết kế đặc biệt để loại bỏ chúng, vì vậy không thể hoàn toàn tin tưởng vào riêng watermark. Khi CEO của OpenAI, Sam Altman, được hỏi về điều này, ông ấy nói rằng xã hội sẽ phải thích nghi với một thế giới mà bất kỳ ai cũng có thể tạo ra video giả mạo của bất kỳ ai. Tất nhiên, trước Sora, không có cách nào phổ biến, dễ tiếp cận, không cần kỹ năng để tạo ra những video đó. Nhưng lập luận của ông ấy đưa ra một điểm hợp lý về sự cần thiết phải dựa vào các phương pháp khác để xác minh tính xác thực.
Kiểm tra metadata
Tôi biết có lẽ bạn đang nghĩ rằng không có cách nào bạn sẽ kiểm tra metadata của một video để xác định xem nó có thật hay không. Tôi hiểu ý bạn. Đó là một bước phụ, và bạn có thể không biết bắt đầu từ đâu. Nhưng đó là một cách tuyệt vời để xác định xem một video có được tạo bằng Sora hay không, và nó dễ thực hiện hơn bạn nghĩ.
Metadata là một tập hợp thông tin tự động được đính kèm vào một phần nội dung khi nó được tạo ra. Nó cung cấp cho bạn cái nhìn sâu sắc hơn về cách một hình ảnh hoặc video được tạo ra. Nó có thể bao gồm loại máy ảnh được sử dụng để chụp ảnh, địa điểm, ngày giờ video được quay và tên tệp. Mọi ảnh và video đều có metadata, bất kể nó do con người hay AI tạo ra. Và rất nhiều nội dung do AI tạo ra cũng sẽ có các chứng chỉ nội dung cho biết nguồn gốc AI của nó.
OpenAI là một phần của Liên minh về Nguồn gốc và Tính xác thực Nội dung (Coalition for Content Provenance and Authenticity), điều này có nghĩa là Sora video bao gồm metadata C2PA. Bạn có thể sử dụng công cụ xác minh từ Sáng kiến Xác thực Nội dung (Content Authenticity Initiative) để kiểm tra metadata của một video, hình ảnh hoặc tài liệu. Đây là cách thực hiện. (Sáng kiến Xác thực Nội dung là một phần của C2PA.)
Cách kiểm tra metadata của ảnh, video hoặc tài liệu
1. Truy cập URL này: https://verify.contentauthenticity.org/
2. Tải lên tệp bạn muốn kiểm tra.
3. Nhấp vào Mở.
4. Kiểm tra thông tin trong bảng điều khiển bên phải. Nếu nó do AI tạo, thông tin đó sẽ được bao gồm trong phần tóm tắt nội dung.
Khi bạn chạy một video Sora qua công cụ này, nó sẽ nói rằng video được "cấp bởi OpenAI," và sẽ bao gồm thông tin rằng nó được tạo bằng AI. Tất cả các video Sora nên chứa các chứng chỉ này để bạn có thể xác nhận rằng nó được tạo bằng Sora.
Công cụ này, giống như tất cả các công cụ phát hiện AI, không hoàn hảo. Có rất nhiều cách mà video AI có thể tránh bị phát hiện. Nếu bạn có video không phải của Sora, chúng có thể không chứa các tín hiệu cần thiết trong metadata để công cụ xác định xem chúng có phải do AI tạo ra hay không. Ví dụ, video AI được tạo bằng Midjourney không bị gắn cờ, như tôi đã xác nhận trong thử nghiệm của mình. Ngay cả khi video được tạo bởi Sora, nhưng sau đó được chạy qua một ứng dụng bên thứ ba (như ứng dụng xóa watermark) và tải xuống lại, điều đó sẽ làm giảm khả năng công cụ gắn cờ nó là AI.
Công cụ xác minh của Sáng kiến Xác thực Nội dung đã gắn cờ chính xác rằng một video tôi tạo bằng Sora là do AI tạo ra, cùng với ngày và giờ tôi tạo video đó. Ảnh chụp màn hình của Katelyn Chedraoui/CNET
Tìm kiếm các nhãn AI khác và tự thêm nhãn của riêng bạn
Nếu bạn đang sử dụng một trong các nền tảng mạng xã hội của Meta, như Instagram hoặc Facebook, bạn có thể nhận được một chút trợ giúp để xác định xem nội dung có phải là AI hay không. Meta có các hệ thống nội bộ để giúp gắn cờ nội dung AI và dán nhãn tương ứng. Các hệ thống này không hoàn hảo, nhưng bạn có thể thấy rõ nhãn cho các bài đăng đã được gắn cờ. TikTok và YouTube có các chính sách tương tự để dán nhãn nội dung AI.
Cách duy nhất thực sự đáng tin cậy để biết một nội dung có phải do AI tạo ra hay không là nếu người tạo tiết lộ. Nhiều nền tảng mạng xã hội hiện cung cấp cài đặt cho phép người dùng dán nhãn bài đăng của họ là do AI tạo. Ngay cả một dòng ghi công hoặc tiết lộ đơn giản trong chú thích của bạn cũng có thể giúp mọi người hiểu rõ cách một nội dung được tạo ra.
Bạn biết rằng khi cuộn trên Sora thì không có gì là thật. Tuy nhiên, một khi bạn rời khỏi ứng dụng và chia sẻ video do AI tạo, việc tiết lộ cách video được tạo ra trở thành trách nhiệm chung của chúng ta. Khi các mô hình AI như Sora tiếp tục xóa nhòa ranh giới giữa thực tế và AI, tất cả chúng ta có trách nhiệm làm cho mọi thứ rõ ràng nhất có thể khi một nội dung là thật hay do AI.
Quan trọng nhất, hãy luôn cảnh giác
Không có một phương pháp nào hoàn hảo để chỉ với một cái nhìn có thể biết chính xác liệu một video là thật hay do AI. Điều tốt nhất bạn có thể làm để tránh bị lừa là không tự động, không nghi ngờ tin vào mọi thứ bạn thấy trên mạng. Hãy tin vào trực giác của bạn, và nếu điều gì đó có vẻ không thật, thì có lẽ đúng là vậy. Trong thời đại đầy rẫy AI chưa từng có này, biện pháp phòng thủ tốt nhất của bạn là kiểm tra các video bạn đang xem kỹ hơn. Đừng chỉ lướt qua nhanh chóng mà không suy nghĩ. Hãy kiểm tra xem có văn bản bị biến dạng, vật thể biến mất và chuyển động bất chấp vật lý hay không. Và đừng tự trách mình nếu thỉnh thoảng bạn bị lừa. Ngay cả các chuyên gia cũng mắc lỗi.
