Làn sóng đầu tư hàng tỷ đô la vào AI đã làm dấy lên cuộc tranh luận ngày càng tăng về việc liệu ngành này có đang hướng tới một bong bóng tương tự như bong bóng dot-com hay không.
Các nhà đầu tư đang theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu cho thấy sự nhiệt tình có thể đang giảm dần hoặc việc chi tiêu lớn vào cơ sở hạ tầng và chip không mang lại lợi nhuận như mong đợi. Một cuộc khảo sát gần đây của BofA Global Research cho thấy 54% nhà quản lý quỹ tin rằng cổ phiếu AI đã ở trong vùng bong bóng, trong khi 38% không đồng ý.
Dấu ấn thời kỳ dot-com
Bất chấp sự lạc quan về AI, những người hoài nghi vẫn không bị thuyết phục về tác động thực tế của nó. Một số thậm chí còn gọi đó là một trò lừa bịp hoặc một bong bóng đang chờ vỡ.
Phát biểu trong Hội nghị bàn tròn truyền thông ảo gần đây của Cisco — AI Readiness Index 2025: Readiness Leads to Value, Ben Dawson, Phó Chủ tịch cấp cao kiêm Chủ tịch khu vực Châu Á Thái Bình Dương, Nhật Bản và Đại Trung Hoa (APJC), đã so sánh làn sóng cường điệu về AI hiện tại với những ngày đầu của internet. Ông cho biết những thay đổi công nghệ ở quy mô này thường tuân theo một mô hình quen thuộc — sự phấn khích ban đầu, đầu tư lớn và cuối cùng là điều chỉnh thị trường trước khi giá trị dài hạn được thiết lập.
Dawson lưu ý rằng mặc dù một số dự án hoặc mô hình kinh doanh AI có thể không tồn tại lâu, nhưng sự chuyển đổi tổng thể là có thật và lâu dài. Ông nói thêm rằng, giống như cuộc cách mạng internet, AI sẽ thay đổi vĩnh viễn kinh doanh và xã hội, và các tổ chức bỏ qua nó sẽ phải tự chịu rủi ro.
Vai trò của chính phủ và chính sách toàn cầu
Chính sách công cũng đang định hình cách chu kỳ AI diễn ra — và cách các chính phủ có thể giảm thiểu rủi ro của một bong bóng AI tiềm năng. Như Harvard Business Review đã chỉ ra, ở Hoa Kỳ, sự tham gia của chính phủ đã giúp định hình các kỷ nguyên công nghệ trong quá khứ — thường thông qua các ưu đãi và đầu tư ban đầu khuyến khích đổi mới tư nhân. Mô hình tương tự hiện có thể thấy trong AI. Cả chính quyền Trump và Biden đều coi AI là vấn đề sức mạnh kinh tế và an ninh quốc gia, gửi một thông điệp rõ ràng rằng tốc độ là quan trọng.
Trung Quốc đã áp dụng cách tiếp cận do nhà nước lãnh đạo, định hướng vốn cho các công ty AI trong nước để giảm sự phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Ở Châu Âu, các nỗ lực tập trung nhiều hơn vào quy định, mặc dù lo ngại về việc quy định quá mức đã dẫn đến các chương trình mới — như AI Continent Action Plan và quỹ Apply AI trị giá 1 tỷ euro — nhằm thúc đẩy việc áp dụng và khả năng cạnh tranh.
Trong khi đó, các quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ tài sản có chủ quyền đang đầu tư mạnh mẽ, ngay cả trước khi nhu cầu AI phổ biến tồn tại. Những khoản đặt cược sớm này giả định rằng việc áp dụng cuối cùng sẽ biện minh cho việc xây dựng. Nhưng nếu nhu cầu đó chậm lại, một số nhà đầu tư có thể bị mắc kẹt với các tài sản bị bỏ lại, giống như các mạng cáp quang không sử dụng sau bong bóng dot-com.
Đối với các doanh nghiệp, thách thức là khác. Thay vì tài trợ cho làn sóng cơ sở hạ tầng tiếp theo, họ phải đối mặt với câu hỏi làm thế nào để sử dụng AI nhằm củng cố hoạt động của mình. Các công ty sống sót sau suy thoái dot-com — chẳng hạn như Amazon — đã thành công bằng cách điều chỉnh công nghệ với giá trị kinh doanh thực tế thay vì sự cường điệu của thị trường.
Cảnh báo thị trường về một bong bóng AI có thể xảy ra
Ngân hàng Anh gần đây đã cảnh báo rằng thị trường có thể phải chịu một sự điều chỉnh mạnh nếu niềm tin vào AI suy yếu, gọi tác động tiềm tàng đến hệ thống tài chính của Vương quốc Anh là “đáng kể”. Cảnh báo này phản ánh sự thận trọng ngày càng tăng của các nhà hoạch định chính sách về tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của các định giá liên quan đến AI.
Mối lo ngại này được chia sẻ bởi một số nhà đầu tư và nhà kinh tế tin rằng tốc độ chi tiêu AI nhanh chóng có thể vượt quá lợi nhuận ngắn hạn. Tuy nhiên, những người khác lại lập luận rằng việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI hiện nay là nền tảng thiết yếu cho sự đổi mới trong tương lai.
Xây dựng cơ sở hạ tầng AI dài hạn giữa những lo ngại về bong bóng
Khi được hỏi liệu các công ty có lo ngại về chi phí cơ sở hạ tầng AI và nhu cầu năng lượng hay không, Simon Miceli, Giám đốc điều hành Cơ sở hạ tầng Đám mây và AI cho khu vực APJC tại Cisco, cho biết ông nhìn nhận vấn đề từ góc độ ngược lại.
Thay vì lo sợ về tình trạng dư thừa công suất, ông nói rằng những gì đang diễn ra hiện nay là một cuộc xây dựng quy mô lớn để hỗ trợ công nghiệp hóa AI. Ông nói, câu hỏi không phải là liệu nhu cầu AI có tồn tại ngày nay hay không, mà là liệu thế giới có đang chuẩn bị đủ nhanh cho những gì sắp tới hay không.
Miceli thừa nhận rằng một số điều chỉnh trên thị trường AI có thể xảy ra, nhưng ông tin rằng nhu cầu dài hạn về sức mạnh tính toán AI biện minh cho mức đầu tư hiện tại. Ông nói: “Có một cuộc chạy đua để phát triển AI và xây dựng khả năng đằng sau nó,” đồng thời cho biết thêm rằng nhu cầu cuối cùng sẽ đáp ứng nguồn cung khi các ứng dụng trưởng thành.
Các mức độ thận trọng khác nhau
Trong toàn ngành, ý kiến khác nhau về việc động lực của AI đại diện cho sự cường điệu hay sự tăng trưởng lành mạnh.
Theo Reuters, tại Hội nghị thượng đỉnh Milken Institute Asia 2025, Giám đốc đầu tư của GIC Singapore, Bryan Yeo, cho biết các định giá trong các dự án AI giai đoạn đầu dường như đã bị thổi phồng, với nhiều công ty khởi nghiệp yêu cầu “bội số khổng lồ” bất chấp doanh thu khiêm tốn. Ông gợi ý rằng trong khi một số công ty có thể biện minh cho định giá của họ, những công ty khác khó có thể mang lại lợi nhuận phù hợp với kỳ vọng của nhà đầu tư.
Jeff Bezos, người sáng lập Amazon, cho biết rằng trong những giai đoạn phấn khích như thế này, các nhà đầu tư thường khó phân biệt ý tưởng tốt với ý tưởng tồi — mặc dù ông cũng lưu ý rằng các bong bóng do đổi mới thúc đẩy thường để lại tiến bộ thực sự sau khi thị trường ổn định.
Tại Goldman Sachs, nhà kinh tế Joseph Briggs lập luận rằng sự gia tăng chi tiêu cơ sở hạ tầng AI hiện tại vẫn bền vững về kinh tế. Ông cho biết trường hợp đầu tư AI dài hạn là mạnh mẽ, nhưng những người chiến thắng cuối cùng vẫn chưa chắc chắn do công nghệ thay đổi nhanh chóng và các công ty có thể dễ dàng chuyển đổi nhà cung cấp.
Trong khi đó, Giám đốc điều hành ABB Morten Wierod nói với Reuters rằng mặc dù ông không thấy bong bóng AI, nhưng những hạn chế về chuỗi cung ứng và xây dựng có thể làm chậm việc triển khai các trung tâm dữ liệu mới. Kinh tế trưởng IMF Pierre-Olivier Gourinchas nói thêm rằng ngay cả khi có một đợt suy thoái, nó cũng khó có thể gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn hệ thống vì các khoản đầu tư AI không dựa trên nợ.
Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman cũng thừa nhận sự phấn khích quá mức của thị trường, dự đoán rằng một số nhà đầu tư sẽ mất một khoản tiền lớn trong khi những người khác sẽ thu lợi nhuận lớn — một kết quả phản ánh các bong bóng công nghệ trong quá khứ.
Bất chấp những cuộc thảo luận ngày càng tăng về một bong bóng AI, nhiều nhà đầu tư vẫn cam kết với lĩnh vực này. Các chiến lược gia vốn chủ sở hữu của UBS cho biết khoảng 90% các nhà đầu tư nghĩ rằng thị trường đang quá nóng vẫn đang nắm giữ các tài sản liên quan đến AI, cho thấy hầu hết tin rằng ngành này vẫn chưa đạt đỉnh.
Một chu kỳ, không phải sự sụp đổ
Mặc dù những lo ngại về bong bóng AI là có cơ sở, hầu hết các chuyên gia đều đồng ý rằng tác động dài hạn của công nghệ này là không thể phủ nhận. Như Ben Dawson của Cisco đã nói, mọi quá trình chuyển đổi công nghệ lớn đều trải qua một chu kỳ cường điệu, điều chỉnh và củng cố — nhưng những gì còn lại sau đó sẽ định hình lại các ngành công nghiệp trong nhiều thập kỷ.
Hiện tại, câu hỏi không phải là liệu AI có tồn tại hay không, mà là các doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể điều hướng tốt như thế nào qua những khó khăn tăng trưởng đi kèm với mọi bong bóng thị trường.
(Ảnh của Growtika)
Xem thêm: GPU của NVIDIA cung cấp năng lượng cho các dịch vụ AI doanh nghiệp thế hệ tiếp theo của Oracle
Bạn muốn tìm hiểu thêm về AI và dữ liệu lớn từ các nhà lãnh đạo ngành? Hãy tham khảo AI & Big Data Expo diễn ra tại Amsterdam, California và London. Sự kiện toàn diện này là một phần của TechEx và được tổ chức đồng thời với các sự kiện công nghệ hàng đầu khác, nhấp vào đây để biết thêm thông tin.
AI News được cung cấp bởi TechForge Media. Khám phá các sự kiện và hội thảo trực tuyến về công nghệ doanh nghiệp sắp tới khác tại đây.
"
