Khi bão Melissa cấp 5 đổ bộ vào Jamaica với sức gió lên tới 180 dặm/giờ, mạng xã hội đang bị tràn ngập bởi làn sóng video do AI tạo ra và gây hiểu lầm, cho thấy lũ lụt thảm khốc, các tòa nhà sụp đổ và những cảnh giải cứu chưa từng xảy ra.
Trên X, TikTok, Instagram, WhatsApp và các nền tảng mạng xã hội khác, các clip giả mạo lan truyền nhanh chóng, đạt hàng triệu lượt xem chỉ trong vài giờ. Nhiều video trong số này là cảnh quay được cắt ghép từ các cơn bão trước đó hoặc các clip được tạo hoàn toàn bằng công cụ AI chuyển văn bản thành video. 
CNET
Trong thời điểm khủng hoảng, như một thảm họa thiên nhiên nguy hiểm và sắp xảy ra, những video giả mạo này có thể gây ra sự bối rối, hoảng loạn và mất tập trung vào thời điểm mà thông tin chính xác có thể cứu sống con người.
Các thảm họa thiên nhiên luôn tạo ra tin đồn và cảnh quay được tái chế, nhưng sự trỗi dậy của video do AI tạo ra đã làm vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn. Các công cụ như Sora của OpenAI và các nền tảng video AI khác có thể tạo ra hình ảnh thực tế về bão, lũ lụt và cảnh thiệt hại chỉ trong vài giây, tiếp cận hàng triệu người trực tuyến chỉ trong vài giờ. 
Đừng bỏ lỡ bất kỳ nội dung công nghệ không thiên vị và các bài đánh giá dựa trên phòng thí nghiệm nào của chúng tôi. Thêm CNET làm nguồn Google ưa thích.
Tại sao bão lại là nam châm thu hút tin giả
Các cơn bão thường có tính trực quan, cảm xúc và diễn biến nhanh, đây là công thức hoàn hảo cho thông tin sai lệch lan truyền nhanh chóng. Trong những năm trước, video thường bị lấy ra khỏi ngữ cảnh hoặc gán nhãn cho một cơn bão khác. Giờ đây, chúng có thể được tạo ra kỹ thuật số từ đầu. 
Một số miêu tả lũ lụt tận thế chưa từng xảy ra, trong khi những video khác tuyên bố cho thấy điều kiện "thời gian thực" vài giờ trước khi bão đổ bộ. Một số video đã lan truyền trong tuần này bao gồm hình ảnh cá mập bơi trong nước dâng do bão và những mô tả đáng lo ngại về sự đau khổ của con người. 
Những video giả mạo như thế này có thể phóng đại mức độ nguy hiểm của cơn bão, gây hoảng loạn, làm suy yếu lòng tin và gây xao nhãng cho những người ứng phó khẩn cấp, vì thông tin sai lệch làm phân tán sự chú ý khỏi các báo cáo đã được xác minh. 
Ba video sau đây đều là giả mạo. Chúng được gắn nhãn (dù chỉ trong thời gian ngắn) với hình mờ Sora, cho thấy chúng được tạo ra trong trình tạo video của OpenAI.
Cách phân biệt thật giả trên mạng
Khi các nguồn cấp dữ liệu xã hội tràn ngập những clip bão kịch tính, điều quan trọng là phải phân biệt thật giả. 
"Bạn phải hết sức thận trọng," Thượng nghị sĩ Dana Morris Dixon, Bộ trưởng Thông tin Jamaica, cho biết. "Bạn phải biết đâu là thông tin tốt và đâu là thông tin xấu. Nếu bạn muốn biết cơn bão đang đi đâu, nếu bạn muốn biết phải làm gì, bạn cần tìm kiếm các nguồn chính thức." 
Dixon nhấn mạnh rằng các trang thông tin của Dịch vụ Thông tin Jamaica, Văn phòng Chuẩn bị Thiên tai và Quản lý Khẩn cấp và trang của Văn phòng Thủ tướng là các nguồn tài nguyên cung cấp thông tin cập nhật hợp pháp và kịp thời. 
Dưới đây là một số cách để phân biệt thông tin. 
Kiểm tra nguồn. Nếu video đến từ một tài khoản không quen thuộc, thiếu dấu thời gian hoặc không có thương hiệu truyền thông dễ nhận biết, hãy coi đó là giả cho đến khi được xác minh. Ngoài ra, hãy tìm hình mờ Sora cho biết nó được tạo trong ứng dụng của OpenAI, hoặc đọc phần bình luận để xem có ai khác đã gắn cờ video là giả mạo hay không. 
Tự hỏi bản thân xem nó có mới và mang tính địa phương không. Địa lý có khớp với Jamaica không? Cảnh quay có gần đây không? Nhiều clip về "Melissa" thực ra có thể là từ các cơn bão trước đó ở Caribe hoặc Vịnh.
Kiểm tra chéo trước khi tin. Xác nhận thông qua các kênh đáng tin cậy, như Dịch vụ Khí tượng Jamaica và Trung tâm Bão quốc gia Hoa Kỳ, hoặc các phương tiện truyền thông uy tín như BBC, Reuters hay Associated Press.
Dừng lại trước khi chia sẻ. Một video lan truyền nhanh có thể gây hại nếu nó lan truyền thông tin sai lệch. Hãy đợi cho đến khi một nguồn đáng tin cậy xác minh trước khi đăng lại.
Tìm thông tin địa phương. Nếu bạn ở trong khu vực bị ảnh hưởng, hãy dựa vào các cơ quan khẩn cấp địa phương, đài phát thanh và các quan chức cấp thành phố hoặc quận để biết thông tin cập nhật về sơ tán và an toàn. 
Theo dõi các cảnh báo chính thức. Để biết hướng dẫn theo thời gian thực, hãy theo dõi các kênh của chính phủ và các nguồn cấp tin tức khẩn cấp địa phương. Sự an toàn của bạn phụ thuộc vào thông tin chính xác, chứ không phải nội dung lan truyền. 
Khi truyền thông do AI tạo ra ngày càng dễ sản xuất hơn, những cơn bão như Melissa mang đến cái nhìn sơ lược về một thực tế mới: một thực tế mà bạn không thể tin tưởng nhiều thông tin mình thấy trực tuyến. 
Để giữ an toàn, bạn cần phải hoài nghi và cẩn trọng khi tìm kiếm thông tin chính xác và thậm chí là tin tức có thể cứu sống bạn. 
"
