Cái ngày tôi nhận ra mình đang "dư" thời gian
Khoảng 6 tháng trước, tôi bắt đầu dùng vibe coding nghiêm túc hơn - không chỉ Copilot autocomplete mà là thực sự pair program với AI cho những task có scope rõ ràng.
Sau khoảng 2 tuần, có một buổi chiều thứ Tư tôi nhìn vào đồng hồ lúc 3 giờ và nhận ra - mình đã xong hết những gì dự định làm hôm nay. Một cảm giác kỳ lạ. Tốt, nhưng kỳ lạ.
Tôi đã quen với cái cảm giác "còn cả đống việc chưa làm xong." Và đột nhiên không còn nữa.
Câu hỏi đầu tiên tôi tự hỏi không phải là "mình làm gì tiếp theo trong backlog?" Mà là: "Mình sẽ dùng thời gian này để làm gì?"
Thời gian dư không tự nhiên tạo ra giá trị
Tôi thừa nhận thẳng: trong những tuần đầu, tôi lãng phí thời gian đó.
Scroll LinkedIn. Đọc thêm AI news. Thử thêm tool mới. Toàn những thứ trông có vẻ "productive" nhưng thực ra là tôi đang... lấp đầy khoảng trống bằng noise thay vì signal.
Bước ngoặt đến khi tôi được nghe Tài, Ngọc, và Minh - ba người tham gia chương trình Vibe Code for Low-Code Developer của TonyTechLab - chia sẻ trải nghiệm của họ.
Tài là developer với khoảng 5 năm kinh nghiệm. Ngọc là tech lead đang phụ trách một team nhỏ. Minh thì mới ra trường, đây gần như là dự án thực tế đầu tiên trong môi trường có dùng AI tools nghiêm túc.
Ba background khác nhau. Ba cách tiếp cận vibe coding khác nhau. Và ba bài học mà tôi không tìm được trong bất kỳ tutorial nào.
Những thứ tôi học được từ Tài, Ngọc, Minh
Từ Tài: AI không thay thế được sự hiểu biết về người dùng
Tài chia sẻ một điều mà thoạt nghe có vẻ đơn giản, nhưng càng suy nghĩ càng thấy sâu: anh dùng AI để code nhanh hơn, nhưng những quyết định quan trọng nhất trong dự án đều đến từ cuộc trò chuyện với người dùng thực tế, không phải từ AI suggest.
"Em để AI viết code, nhưng em phải là người ngồi nói chuyện với khách hàng, hiểu pain point thật sự của họ. Cái đó AI không làm thay được."
Câu đó nhắc tôi nhớ lại điều mình đã biết nhưng đôi khi quên: technical solution tốt nhất không phải lúc nào cũng xuất phát từ technical thinking. Nó xuất phát từ empathy với người dùng.
Từ Ngọc: Vibe coding thay đổi cách anh mentor team
Ngọc là tech lead - và thứ anh chia sẻ thú vị nhất không phải về workflow cá nhân, mà về cách anh dạy team dùng AI.
Ngọc không viết SOP, không làm training deck. Anh ngồi pair program cùng từng người một, để họ thấy anh tư duy như thế nào khi interact với AI - khi nào accept suggestion, khi nào reject, khi nào hỏi lại AI theo cách khác.
"Tôi thấy cách tốt nhất để dạy vibe coding là làm cùng - không phải giải thích."
Điều đó nghe đơn giản. Nhưng nó là một trong những cách tiếp cận mentoring hiệu quả nhất mà tôi từng thấy - và nó hoàn toàn là human-to-human, không thể delegate cho AI.
Từ Minh: Junior developer có thể học nhanh hơn bao giờ hết - nếu có người dẫn
Minh mới ra trường. Dùng AI tools từ đầu. Và điều Minh nói làm tôi thực sự xúc động: "Em học được nhiều nhất không phải từ AI suggest code, mà từ những lần anh senior giải thích tại sao AI suggest sai."
Đó là khoảnh khắc tôi hiểu rõ: AI tạo ra teachable moments mới cho senior developer. Mỗi lần AI gợi ý sai và bạn explain cho junior tại sao nó sai - bạn đang truyền đi thứ gì đó AI không bao giờ có thể truyền: judgment, context, lived experience.
Bài học tôi rút ra
Tôi bắt đầu nhìn 3 tiếng dư mỗi ngày theo cách khác.
Không phải là thời gian để "làm thêm task." Không phải để consume thêm content. Mà là thời gian để đầu tư vào người - cả người khác lẫn bản thân mình.
Cụ thể hơn, tôi bắt đầu làm 3 thứ mà trước đây tôi hay "không có thời gian":
1. Những cuộc trò chuyện không có agenda
Gặp đồng nghiệp, đối tác, mentor cũ. Không để discuss project, không để giải quyết vấn đề cụ thể. Chỉ để exchange experience - hỏi họ đang thấy gì, học được gì, gặp khó khăn gì.
Thứ tôi học được từ những cuộc trò chuyện này không có format. Không có bullet points. Nhưng nó luôn luôn để lại một cái gì đó - một cách nhìn mới, một mental model, một ý tưởng mà tôi không biết mình đang tìm kiếm.
2. Làm pair với AI theo cách có ý thức hơn
Thay vì dùng AI để "làm nhanh," tôi bắt đầu dùng AI như sparring partner. Tôi explain vấn đề cho AI, nhưng cũng hỏi nó tại sao nó suggest như vậy, thậm chí argue lại khi tôi không đồng ý.
Cái quy trình đó rèn luyện cho tôi articulate rõ hơn - điều mà sau này rất hữu ích khi tôi phải explain cho team hoặc stakeholder.
3. Ghi lại những thứ tôi học từ người
Tôi bắt đầu note lại - không phải kiến thức kỹ thuật, mà là những insight từ cuộc trò chuyện. Câu Minh nói về "lý do AI suggest sai" - nếu tôi không note lại, tôi có thể đã quên. Và nó đang là một phần trong bài viết này.
Triết lý của tôi: AI là đòn bẩy, không phải đích đến
Có một cái bẫy tôi thấy nhiều developer đang rơi vào: dùng thời gian AI tiết kiệm được để... dùng thêm AI. Thử tool mới, optimize workflow thêm, automate thêm thứ gì đó.
Vòng lặp đó không sai. Nhưng nó bỏ qua một điều.
Thứ tạo ra giá trị thực sự trong career của bất kỳ developer nào không phải là tốc độ viết code hay số lượng tool biết dùng. Mà là độ sâu của hiểu biết và chất lượng của mối quan hệ - với đồng nghiệp, với mentor, với những người bạn đang build sản phẩm cho họ.
AI là đòn bẩy tuyệt vời để đi nhanh hơn. Nhưng nó không thể chỉ cho bạn đi đâu.
Thứ đó phải đến từ người.
Gửi các bạn đang dùng vibe coding
Nếu bạn đang dùng AI và thấy mình "dư thời gian" - chúc mừng bạn. Đó là tín hiệu tốt.
Nhưng đừng lấp đầy thời gian đó bằng thêm tasks hoặc thêm tools.
Hãy thử dùng một phần trong đó để gặp một người - đồng nghiệp, junior cần mentor, senior bạn muốn học hỏi. Ngồi xuống, hỏi thật, lắng nghe thật.
Thứ bạn học được sẽ không có trong documentation nào. Và AI không bao giờ generate được.
Bạn đang làm gì với thời gian mà vibe coding trả lại cho bạn? Tôi tò mò thực sự.
Comment bên dưới hoặc nhắn thẳng cho tôi nhé. 👇
P.S. Cảm ơn Tài, Ngọc và Minh đã chia sẻ chân thực qua chương trình Vibe Code for Low-Code Developer của TonyTechLab. Những trải nghiệm thật luôn dạy được nhiều hơn tutorial.
/Son Do - believe in basic
#1percentbetter #vibecoding #careergrowth #humanlearning #developerlife
