Nội dung chính

1. Luật AI Việt Nam — có hiệu lực từ 1/3/2026

Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á có luật AI độc lập (không phải tích hợp vào luật công nghệ thông tin chung). Luật phân loại AI theo 4 mức độ rủi ro:

Điều bạn cần nhớ nhất: Từ nay, nếu bạn đang tương tác với AI (chatbot, trợ lý ảo, v.v.), nhà cung cấp dịch vụ bắt buộc phải thông báo cho bạn biết. Không được phép để AI "giả vờ" là người thật mà không có cảnh báo.

2. Deepfake bị kiểm soát chặt hơn

Một trong những điểm đáng chú ý nhất: luật cấm sử dụng deepfake trái phép. Cụ thể:

• AI tạo video/ảnh/giọng nói giả mạo người thật để lừa đảo = vi phạm hình sự
• Nội dung AI tổng hợp (video, ảnh, audio) phải có dấu watermark hoặc marker kỹ thuật để phân biệt
• Người dùng có quyền khiếu nại qua cổng quốc gia về AI nếu bị thiệt hại

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang có nhiều vụ lừa đảo qua cuộc gọi video deepfake, giả mạo người thân để vay tiền.

3. Luật sở hữu trí tuệ sửa đổi — có hiệu lực từ 1/4/2026

Song song với Luật AI, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi (thông qua tháng 12/2025) cũng vừa có hiệu lực từ 1/4/2026.

Điểm mới quan trọng nhất — Điều 7.5: lần đầu tiên Việt Nam chính thức cho phép dùng dữ liệu có bản quyền để huấn luyện AI, với điều kiện:

• Dữ liệu phải đã được công bố hợp pháp và có thể truy cập công khai
• Mục đích là nghiên cứu khoa học, kiểm thử, hoặc huấn luyện AI
• Không được "gây hại một cách bất hợp lý" cho quyền lợi của chủ sở hữu bản quyền

Ý nghĩa thực tế: Trước đây, nếu một công ty Việt Nam muốn dùng sách, bài báo, hay văn bản đã xuất bản để huấn luyện mô hình AI nội bộ, họ phải xin phép từng tác giả — gần như bất khả thi. Từ nay, điều này được phép trong giới hạn nhất định.

4. Quỹ phát triển AI quốc gia và hạ tầng

Bên cạnh luật, Chính phủ cũng ban hành Quyết định 367/QĐ-TTg (ký bởi Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng) lập kế hoạch triển khai, bao gồm:

• Xây dựng cơ sở dữ liệu AI quốc gia và cổng thông tin một cửa về AI
• Phê duyệt chương trình nhân lực AI quốc gia trong năm 2026
• Xác định danh mục hệ thống AI rủi ro cao cần kiểm soát
• Bộ KH&CN dẫn dắt, phối hợp Bộ Giáo dục, Bộ Tư pháp, Bộ Công an

Điều này ảnh hưởng gì đến bạn?

Nếu bạn là người dùng AI bình thường:

• Tốt tin: từ nay bạn được quyền biết mình đang nói chuyện với AI hay người thật
• Tốt tin: deepfake lừa đảo có khung pháp lý để xử lý, không còn là vùng xám
• Cần chú ý: một số dịch vụ AI có thể thay đổi điều khoản sử dụng để tuân thủ luật

Nếu bạn là content creator / tác giả:

• Nội dung bạn tạo ra (bài viết, sách, podcast) giờ có thể được dùng để huấn luyện AI mà không cần xin phép, trong giới hạn của luật
• Chưa rõ giới hạn "không gây hại một cách bất hợp lý" được diễn giải thế nào — cần chờ nghị định hướng dẫn
• Đây là điểm nóng tranh luận trong cộng đồng sáng tạo Việt Nam hiện nay

Nếu bạn là doanh nghiệp nhỏ dùng AI:

• Nếu bạn chỉ dùng các tool AI thông dụng (ChatGPT, Gemini, v.v.) để làm việc nội bộ: không có gì phải lo ngay lúc này
• Nếu bạn xây dựng sản phẩm AI cho khách hàng: cần phân loại sản phẩm theo 4 mức rủi ro và tuân thủ tương ứng
• Các doanh nghiệp nước ngoài cung cấp AI tại Việt Nam phải cử đại diện pháp lý tại Việt Nam trong 12 tháng

Số liệu & thống kê

• 1/3/2026: Luật Trí tuệ nhân tạo Việt Nam có hiệu lực
• 1/4/2026: Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi có hiệu lực
• 12 tháng: thời gian ân hạn để doanh nghiệp đang hoạt động trước 1/3/2026 tuân thủ
• 4 cấp độ phân loại rủi ro AI theo luật mới
• Việt Nam là 1 trong số ít quốc gia trên thế giới có luật AI độc lập (cùng với EU AI Act)

Sources