Test coverage 80% - con số có ý nghĩa gì và không có ý nghĩa gì

Cái ngày coverage 95% không cứu được ai

Năm 2021, một anh bạn tôi - tech lead của một team fintech - rất tự hào về coverage của team: 95%. Tôi hỏi: "Impressive. Nhưng test những cái gì?"

Anh chưa kịp trả lời thì tuần sau, production bug: logic tính lãi suất sai, ảnh hưởng vài trăm tài khoản.

Post-mortem: Coverage 95% - nhưng test tập trung vào getters/setters, constructors, và CRUD operations đơn giản. Business logic tính lãi suất phức tạp: không có test.

95% coverage. 0% coverage trên phần quan trọng nhất.

Đây là hiện tượng tôi gọi là "coverage theater" - diễn kịch coverage.

---

Quay lại chuyện kỹ thuật: Coverage metric đo cái gì?

Code coverage đo tỷ lệ code lines (hoặc branches, statements) được execute khi chạy test. Không hơn, không kém.

// Code này có 100% line coverage nếu test gọi method
public decimal CalculateDiscount(decimal price, string customerType)
{
    if (customerType == "VIP")
        return price * 0.2m;

    return price * 0.1m;
}

// Test này đạt 100% line coverage
[Fact]
public void CalculateDiscount_VIP_ReturnsCorrectValue()
{
    var result = CalculateDiscount(100, "VIP");
    // Không có Assert!  ← Coverage vẫn tính là 100%
    // Vì lines được execute hết
}

Coverage không đo:

• Assertions có meaningful không
• Edge cases được cover không
• Business rules được verify không
• Integration giữa components có đúng không

---

Kinh nghiệm từ dự án thực

Sau nhiều năm, tôi có một framework đơn giản hơn: "Coverage by risk" thay vì "coverage by lines".

Tier 1: Core business logic - 90%+ coverage bắt buộc

// E-commerce: Order processing, pricing, inventory
public class PricingEngine
{
    // ✅ Phải test kỹ: Nhiều edge cases, business critical
    public decimal CalculateFinalPrice(
        decimal basePrice,
        IEnumerable<Discount> discounts,
        TaxConfiguration taxConfig,
        CustomerSegment customer)
    {
        // ...complex logic...
    }
}

Tests cho Tier 1 phải cover:

• Happy path
• Boundary values (0, negative, max)
• Edge cases trong business rules
• Combinations của conditions

Tier 2: Integration points - 70%+ coverage

// Repository layer, service orchestration
public class OrderService
{
    // Test các integration scenarios chính
    // Không cần test mọi combination
    public async Task<Order> CreateOrderAsync(CreateOrderCommand command) { ... }
}

Tier 3: Infrastructure code - 50%+ coverage hoặc integration test thay thế

// Controllers, middleware, DI configuration
// Thường covered bởi integration/E2E tests
[ApiController]
public class OrderController : ControllerBase
{
    // Unit test không nhiều value ở đây
    // Integration test với TestServer tốt hơn
}

Tier 4: Plumbing code - không cần coverage

// Getters/setters, data models thuần túy, DI registration
public class OrderDto
{
    public int Id { get; set; }
    public string Status { get; set; }
    // ... không có logic → không cần test
}

---

Cách setup trong .NET để enforce coverage đúng chỗ

<!-- Directory.Build.props - apply cho toàn project -->
<PropertyGroup>
    <CollectCoverage>true</CollectCoverage>
    <CoverletOutputFormat>cobertura</CoverletOutputFormat>

    <!-- Coverage threshold theo namespace -->
    <!-- Business logic: 90% -->
    <!-- Infrastructure: 60% -->
    <!-- Overall: 75% -->
    <Threshold>75</Threshold>
    <ThresholdType>line</ThresholdType>
    <ThresholdStat>total</ThresholdStat>

    <!-- Exclude plumbing code -->
    <ExcludeByAttribute>System.Diagnostics.CodeAnalysis.ExcludeFromCodeCoverage</ExcludeByAttribute>
    <ExcludeByFile>**/*Dto.cs,**/*Config.cs,**/*Options.cs</ExcludeByFile>
</PropertyGroup>

// Mark infrastructure code là excluded
[ExcludeFromCodeCoverage]
public class EmailNotificationService : INotificationService
{
    // External service - test bằng integration test, không unit test
}

---

Bảng so sánh: Metrics tốt vs metrics xấu

Metric	Vấn đề	Metric tốt hơn
Overall line coverage	Dễ game bằng test không assert	Branch coverage + mutation score
Coverage % duy nhất	Không biết cover cái gì	Coverage breakdown by tier
Coverage gate (pass/fail)	Team viết test chỉ để pass	Coverage + test failure rate
Code coverage report	Nhìn xong không biết làm gì	Coverage delta per PR

Metric tôi dùng thực tế:

• Coverage delta: Mỗi PR phải không làm coverage giảm
• Uncovered business logic: Alert khi business logic không có test
• Test failure rate: Test xanh liên tục có thể là sign of weak tests

---

Triết lý

Coverage là proxy metric, không phải goal. Goal là: "Code của chúng ta có behave đúng không?"

Con số 80% hay 90% không trả lời câu hỏi đó. Nhưng "Tất cả business rules quan trọng đều có test verify behavior" thì có.

Tôi không nói coverage vô ích. Tôi nói coverage là useful chỉ khi bạn hiểu nó đang đo cái gì - và bạn đang coverage đúng chỗ quan trọng.

---

Bạn đã gặp tình huống này chưa?

Team bạn đang dùng coverage metric thế nào? Có ai đã từng "game" coverage để pass CI mà không thực sự improve quality? Chia sẻ để tôi nghe - tôi chắc chắn mình không phải người duy nhất gặp :)

---

/Son Do - believe in basic

#1percentbetter #Testing #CleanCode #dotnet #SoftwareQuality