Khi AI xóa rào giữa PM, tester và dev – vai trò nào còn lại?
AI đang xóa những bức rào mà ngành phần mềm xây suốt hai mươi năm qua giữa PM, tester và dev. PM giờ đọc được code, tester viết được test script tự động, dev phải involve vào product và test. Đây không phải "AI thay thế lập trình viên" – mà là AI làm mỏng đi lớp rào giới giữa các vai trò. Và câu hỏi thực sự không phải "vai trò nào sẽ chết", mà là "vai trò nào còn lại khi đã xóa rào". Hôm trước tôi ngồi xem sprint planning của team, một cảnh tượng mà mười năm trước sẽ rất khó xảy ra. PM – người vốn chỉ quen với Figma, user story và Jira board – đang mở VS Code đọc PR diff của dev. Cô ấy không phải dân kỹ thuật, nhưng sau khi team mời cô ấy thử Cursor vài tuần, giờ cô ấy tự đọc được phần lớn thay đổi, comment trực tiếp vào file: "cái này ảnh hưởng đến flow checkout, tôi đoán user sẽ bỏ ngang tại bước này". Cùng sprint đó, anh tester – người trước giờ không đụng vào code – tự push một cái test script Playwright lên repo. Anh ấy nói: "Tôi thấy user flow này dễ vỡ, tôi record xong rồi AI generate code test cho tôi, tôi review lại và push lên". Dev đọc, comment nhẹ: "thiếu case negative", tester sửa, merge. Một ngày bình thường. Và dev – bạn dev năm thứ hai trong team – cuối ngày ngồi viết một cái product brief nháp cho feature nhỏ mà PM đang bận. Không phải spec hoàn chỉnh, chỉ là một cái draft. PM nhìn qua, góp ý, hai người sửa lại cùng nhau. Tôi ngồi đó và thấy một thứ mà suốt hai mươi năm trong nghề tôi chưa từng thấy rõ ràng đến vậy: ranh giới giữa ba vai trò – PM, tester, dev – đang tan ra. Không phải vì ai đó quyết định sáp nhập phòng ban. Mà vì công cụ đã cho phép mỗi người vượt qua cái rào đó dễ dàng hơn bao giờ hết.