OpenAI o3 và o4-mini là gì?
Trong vài tháng đầu năm 2026, OpenAI đã hoàn tất việc triển khai hai mô hình lớn trong dòng suy luận (reasoning models): o3 và o4-mini. Đây là bước tiến đáng kể so với các phiên bản trước như o1 và o3-mini, đặc biệt ở khả năng tích hợp công cụ và hiệu suất đa phương thức.
Dòng mô hình "o" của OpenAI được thiết kế để suy nghĩ trước khi trả lời - thay vì trả lời ngay lập tức như GPT-4o, chúng dành thêm thời gian để lập luận từng bước. Điều này giúp chúng xử lý tốt hơn các bài toán toán học, lập trình và khoa học.
Những điểm mới đáng chú ý
1. Lần đầu tiên reasoning model dùng được công cụ tích hợp
Đây là thay đổi lớn nhất. Trước đây, các mô hình suy luận của OpenAI chỉ trả lời dựa trên văn bản thuần túy. Với o3 và o4-mini, lần đầu tiên bạn có thể:
- Yêu cầu chúng tìm kiếm web trong quá trình suy luận
- Phân tích file, ảnh, dữ liệu bằng Python
- Tạo ảnh trực tiếp từ hội thoại
- Kết hợp nhiều công cụ trong một tác vụ duy nhất
Nói đơn giản: o4-mini không chỉ "suy nghĩ" - nó còn có thể "làm việc" trong khi suy nghĩ.
2. o4-mini hỗ trợ hình ảnh (multimodal)
o4-mini có khả năng xử lý cả text và ảnh. Đặc biệt, nó có thể phân tích ảnh ngay trong quá trình chain-of-thought - tức là vừa "nhìn" vừa "nghĩ". Điều này hữu ích khi bạn muốn phân tích sơ đồ, ảnh chụp màn hình, hay whiteboard.
3. Hiệu suất STEM vượt trội
Cả o3 và o4-mini đều đạt điểm cao trên các bài kiểm chuẩn toán học và lập trình:
- o4-mini đứng đầu bảng xếp hạng AIME 2024 và 2025 - bài kiểm tra toán học danh tiếng dành cho học sinh xuất sắc
- o3 vượt qua nhiều mô hình lớn hơn ở các bài benchmark khoa học
4. Giới hạn sử dụng tăng cao hơn
- ChatGPT Plus và Team: 150 tin nhắn/ngày với o3-mini (so với 50 trước đây)
- o4-mini hỗ trợ throughput cao hơn o3, phù hợp cho người dùng cần xử lý khối lượng lớn
- Context window lên đến 200.000 token
5. Tốc độ phản hồi được cải thiện
OpenAI đã điều chỉnh thời gian "suy nghĩ" mặc định để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế. Tháng 1/2026, họ giảm thời gian suy nghĩ mặc định xuống vì nhận thấy người dùng ưa thích phản hồi nhanh hơn trong hầu hết tình huống.
So sánh nhanh: o3 vs o4-mini
| Tiêu chí | o3 | o4-mini |
|---|---|---|
| Hiệu suất | Cao hơn | Tốt (nhẹ hơn) |
| Tốc độ | Chậm hơn | Nhanh hơn |
| Chi phí | Cao hơn | Thấp hơn |
| Hỗ trợ ảnh | Có | Có |
| Dùng công cụ | Có | Có |
| Phù hợp cho | Bài toán phức tạp | Dùng hàng ngày, khối lượng lớn |
Điều này ảnh hưởng gì đến bạn?
Nếu bạn đang dùng ChatGPT miễn phí: o3-mini đã xuất hiện trong tùy chọn "Reason" - bạn có thể dùng thử miễn phí trong giới hạn nhất định.
Nếu bạn đang dùng ChatGPT Plus ($20/tháng): Bạn đã có quyền truy cập cả o3 và o4-mini. Hãy thử dùng o4-mini cho các bài toán toán/code thay vì GPT-4o - kết quả thường chính xác hơn đáng kể.
Nếu bạn là lập trình viên: o4-mini qua API hỗ trợ function calling, Structured Outputs - hai tính năng quan trọng để tích hợp vào ứng dụng thực tế.
Nếu bạn làm nội dung sáng tạo: Dòng o3/o4 không phải lựa chọn tốt nhất. GPT-4o vẫn phù hợp hơn cho viết lách, brainstorm ý tưởng và tạo nội dung tự nhiên.
Số liệu đáng chú ý
- o4-mini: đứng #1 AIME 2024 và 2025 (toán học cạnh tranh)
- Context window: 200.000 token - đủ để xử lý toàn bộ một cuốn sách trong một lần
- ChatGPT Plus: tăng từ 50 lên 150 tin nhắn/ngày với reasoning model
- o3-mini ra mắt chính thức: 31/01/2025; o3 đầy đủ: tháng 4/2025; o4-mini: tháng 4/2025