Năm nay tôi thử một thí nghiệm
Năm học này, tôi thử một thí nghiệm trong lớp: cho học sinh dùng AI để học Toán. Kết quả khiến tôi ngạc nhiên — không chỉ ở phía học sinh, mà còn ở phía tôi, người thầy đứng lớp.
Tôi dạy Toán-Tin tại một trường THPT ở Hà Nội đã 10 năm. Từ năm 2023, tôi bắt đầu thử nghiệm AI vào công việc soạn bài. Và sau hơn hai năm, tôi tự tin nói điều này: AI không thay thế tôi — nó trả lại cho tôi 2–3 giờ mỗi ngày.
Thời gian đó, tôi dùng để làm gì? Để thực sự dạy học. Quan sát học sinh. Điều chỉnh cách giải thích. Trò chuyện sau giờ học. Những việc mà không có AI nào làm thay được.
Nội dung chính
1. Tại sao soạn bài truyền thống mất quá nhiều thời gian?
Từ kinh nghiệm giảng dạy: một tiết Toán lớp 10 cần giáo án đúng chuẩn có thể mất 3–4 giờ. Bao gồm: xác định mục tiêu bài học, thiết kế hoạt động khởi động, soạn bài giảng chính, làm bài tập phân loại, chuẩn bị slide trình chiếu.
Nhân với 5 tiết mỗi tuần, chưa kể chấm bài — đó là lý do nhiều thầy cô về nhà lúc 10 giờ tối.
AI không làm tất cả những việc này thay bạn. Nhưng nó làm bản nháp đầu tiên — và bản nháp đó tốt đến mức bạn chỉ cần chỉnh sửa 20–30%, không phải viết từ đầu.
2. Công cụ nên dùng (tất cả đều có bản miễn phí)
Trong lớp học thực tế của tôi, tôi sử dụng kết hợp ba công cụ:
ChatGPT (miễn phí)
Công cụ chủ lực để soạn giáo án và bài tập. Bản miễn phí đủ dùng cho hầu hết nhu cầu. OpenAI còn có chương trình ChatGPT for Teachers dành riêng cho giáo viên K-12, cung cấp nhiều tính năng hơn bản thường.
Khanmigo (miễn phí hoàn toàn)
Trợ lý AI của Khan Academy, miễn phí 100% cho giáo viên toàn thế giới từ 2025. Tích hợp tốt với Google Classroom. Đặc biệt hữu ích để tạo bài tập theo cấp độ năng lực học sinh.
Gemini for Education (miễn phí với Google Workspace)
Nếu trường bạn dùng Google Workspace for Education (nhiều trường VN đã có), Gemini được tích hợp sẵn. Tích hợp thẳng vào Google Slides, Google Docs — không cần chuyển đổi qua lại.
3. Quy trình 30 phút của tôi
Đây là quy trình tôi đang áp dụng mỗi ngày:
Bước 1 — Soạn giáo án (10 phút)
Tôi mở ChatGPT và gõ prompt này:
"Soạn giáo án tiết học 45 phút cho bài 'Hàm số bậc hai', lớp 10, chương trình GDPT 2018. Mục tiêu: học sinh nhận dạng được đồ thị parabol và xác định đỉnh, trục đối xứng. Gồm: khởi động 5 phút (trò chơi/câu đố), bài giảng 20 phút, luyện tập 15 phút, tổng kết 5 phút. Viết bằng tiếng Việt."
ChatGPT trả về trong 30 giây. Tôi đọc qua, chỉnh vài chỗ cho phù hợp với lớp cụ thể của mình. Tổng cộng mất 10 phút thay vì 90 phút.
Bước 2 — Làm slide (10 phút)
Tôi copy phần bài giảng từ giáo án vào SlidesAI (add-on Google Slides miễn phí) hoặc dùng Canva AI. Chọn template phù hợp, AI tự tạo layout. Tôi chỉ điều chỉnh màu sắc và thêm hình ảnh minh họa.
Hoặc nhanh hơn: nhờ Gemini tạo slide thẳng trong Google Slides với lệnh: "Tạo 8 slide cho bài Hàm số bậc hai lớp 10, nền tối, font lớn, mỗi slide một ý chính."
Bước 3 — Tạo bài tập (10 phút)
Đây là phần tôi thích nhất. Prompt:
"Tạo 10 bài tập Hàm số bậc hai cho lớp 10 gồm 3 mức độ: 4 bài nhận biết, 4 bài thông hiểu, 2 bài vận dụng. Kèm đáp án chi tiết. Theo chuẩn đề thi THPT Quốc gia."
Có bộ bài tập hoàn chỉnh trong 30 giây. Tôi kiểm tra lại tính chính xác (bước này quan trọng — AI đôi khi có lỗi với bài toán phức tạp), xong xuôi trong 10 phút.
4. Học sinh cần biết điều này
AI giúp học tốt hơn khi học sinh dùng nó để hiểu chứ không phải để copy. Tôi đã thí nghiệm điều này trong lớp:
Nhóm A: nhờ AI giải bài Toán, copy đáp án nộp.
Nhóm B: nhờ AI giải thích từng bước, tự làm lại rồi nộp.
Sau 3 tuần kiểm tra — nhóm B điểm cao hơn hẳn. Nhóm A không nhớ cách làm bài vì chưa bao giờ thực sự làm.
Tôi luôn nói với học sinh: "Em có thể hỏi AI mọi thứ, nhưng hãy bắt AI giải thích cho em hiểu — đừng chỉ lấy đáp án."
Điều này ảnh hưởng gì đến bạn?
Nếu bạn đang dạy ở bất kỳ cấp nào tại Việt Nam, đây là điều tôi muốn nói thẳng:
Bạn không cần phải biết kỹ thuật AI. Bạn chỉ cần biết mô tả rõ mình muốn gì — giống như nói chuyện với một trợ giảng rất giỏi và không bao giờ mệt.
Thời gian bạn tiết kiệm được có thể dùng để làm những việc thực sự tạo ra sự khác biệt: hiểu từng học sinh, thiết kế hoạt động sáng tạo, hoặc đơn giản là có thêm thời gian nghỉ ngơi để ngày hôm sau dạy tốt hơn.
Ví dụ thực tế / Prompt mẫu
Prompt soạn giáo án theo chuẩn chương trình GDPT 2018:
Soạn giáo án [tên bài], lớp [X], môn [Y], chương trình GDPT 2018.
Mục tiêu: [nêu cụ thể 2-3 mục tiêu]
Thời lượng: 45 phút
Gồm: khởi động, bài mới, luyện tập, vận dụng, tổng kết.
Viết bằng tiếng Việt, theo mẫu giáo án 5512.Prompt tạo bài tập theo chuẩn thi:
Tạo [X] bài tập [tên chủ đề], lớp [Y], gồm [Z] mức độ:
nhận biết, thông hiểu, vận dụng. Kèm đáp án.
Theo chuẩn đề thi [THPT QG / GK / HK].Prompt làm slide:
Tóm tắt nội dung bài [X] thành 8 ý chính để làm slide PowerPoint.
Mỗi ý: tiêu đề ngắn + 3 bullet points. Ngôn ngữ: tiếng Việt.Prompt tạo câu hỏi kiểm tra nhanh (quiz 5 phút):
Tạo 5 câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra nhanh bài [X], lớp [Y].
Mỗi câu 4 lựa chọn A/B/C/D. Đánh dấu đáp án đúng. Độ khó vừa.Số liệu & thống kê
- Khanmigo (Khan Academy) cung cấp hơn 20 tính năng AI miễn phí cho giáo viên toàn cầu từ 2025
- Theo khảo sát giáo viên Mỹ 2025, AI giúp tiết kiệm trung bình 5–7 giờ/tuần cho công việc soạn bài và chấm bài
- ChatGPT for Teachers miễn phí cho giáo viên K-12 đã được xác minh tại Mỹ đến tháng 6/2027 (bản Plus đầy đủ tính năng)
- 62% học sinh trên thế giới đã dùng AI cho việc học vào cuối 2025 (tăng từ 48% hồi tháng 5/2025)
- Google Gemini for Education tích hợp 30+ công cụ AI miễn phí trong Google Workspace for Education
Sources
| # | Title | URL | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 1 | 10 Best Free AI Tools for Teachers (2026) | https://www.educatorstechnology.com/2026/02/free-ai-tools-for-teachers.html | Danh sách công cụ miễn phí, ảnh bài |
| 2 | Best AI Tools for Teaching & Education 2026 | https://www.uburabyo.com/best-ai-tools-for-teaching-education-2026-free-resources-for-modern-classrooms/ | Tổng quan công cụ |
| 3 | ChatGPT for Teachers - OpenAI | https://openai.com/index/chatgpt-for-teachers/ | Thông tin chính thức ChatGPT Teachers |
| 4 | Câu lệnh ChatGPT cho giáo viên - VnDoc | https://vndoc.com/tong-hop-cau-lenh-chat-gpt-cho-giao-vien-trong-day-hoc-348632 | Prompt mẫu tiếng Việt |
| 5 | Soạn giáo án với ChatGPT - ETP TESOL | https://etp-tesol.edu.vn/soan-giao-an-voi-chat-gpt/ | Quy trình soạn bài |
| 6 | 36 AI Tools for Teachers 2026 - GradeWithAI | https://www.gradewithai.com/blog/ai-tools-for-teachers | Danh sách mở rộng |
